De EU en de wereldhandel


Voor de EU is het bevorderen van de wereldhandel altijd belangrijk geweest: het neemt handelsbelemmeringen tussen de lidstaten weg en bevordert de handel met derde landen. In 2018 was de EU-export goed voor 15,2 procent van de wereldwijde goederenuitvoer en 15,1 procent van de wereldwijde invoer. De EU is een van de grootste handelsmogendheden ter wereld, naast de VS en China.

HANDELSOVEREENKOMSTEN VAN DE EU
De EU heeft ongeveer 100 handelsovereenkomsten die reeds van kracht zijn of worden bijgewerkt of waarover wordt onderhandeld. Handelsovereenkomsten gaan niet alleen over het verlagen van de tarieven, maar bieden ook de mogelijkheid om onze handelspartners ertoe te bewegen de kwaliteits – en veiligheidsnormen van de EU te erkennen, evenals producten met een beschermde oorsprongsbenaming, zoals champagne of Roquefort. Dit is van groot belang, aangezien Europese levensmiddelen wereldwijd een hoge reputatie genieten op het gebied van kwaliteit en tradities.

De EU maakt ook gebruik van handelsovereenkomsten om milieu-en arbeidsnormen vast te stellen (bijvoorbeeld om te voorkomen dat producten via kinderarbeid worden ingevoerd). Onlangs heeft de EU een handelsovereenkomst met Japan ondertekend, die in December 2018 door het Parlement is aangenomen. Over verdere overeenkomsten wordt onderhandeld.

In – en uitvoer van de EU
Europese bedrijven profiteren niet alleen van schaalvoordelen die voortvloeien uit het behoren tot de grootste interne markt ter wereld, maar ook van handelsovereenkomsten die hen in staat stellen veel van hun diensten en goederen te exporteren. Tegelijkertijd moeten buitenlandse bedrijven die naar de EU willen exporteren aan dezelfde hoge normen voldoen als lokale bedrijven, zodat het risico van oneerlijke concurrentie van niet-EU-bedrijven die sparen, wordt weggenomen.

Tot de grootste exportpartners van de EU tussen januari en augustus 2019 behoorden de VS (259,9 miljard euro), China (145,3 miljard euro) en Zwitserland (105,6 miljard euro). In deze periode importeerde de EU voornamelijk uit China (272,7 miljard euro), gevolgd door de Verenigde Staten (193,2 miljard euro) en Rusland (105 miljard euro).

De handel met derde landen heeft in Europa miljoenen banen gecreëerd. De Europese Commissie schatte dat in 2017 ongeveer 36 miljoen banen afhankelijk waren van handel met niet-EU-landen. Het behoren tot dezelfde interne markt versterkt ook de handel tussen de afzonderlijke EU-lidstaten. Bovendien dwingt de import van goederen en diensten van buiten de EU Europese bedrijven om concurrerender te zijn, waardoor consumenten meer keuze en lagere prijzen krijgen.

China: grootste Exportder in 2019
“Zwakke wereldhandel zal in 2019 een aantal verliezers opleveren”, zegt van het Hof, CEO van Euler Hermes in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. “Deze omvatten niet alleen China, maar ook Duitsland. Dit is niet verwonderlijk, want geen enkel ander groot exportland heeft meer handelspartners dan Duitsland en is meer afhankelijk van de wereldhandel. Negatieve internationale ontwikkelingen hebben dus snel gevolgen voor de economie en het bedrijfsleven. Met name het hoge exportaandeel van auto ‘ s (13%) en kapitaalgoederen (45%) heeft momenteel een negatief effect, evenals de ongunstige geografische spreiding van de uitvoer. Bijna 20% gaat naar China, Italië en het Verenigd Koninkrijk.“

Toenemende handelsbelemmeringen
Volgens de experts van Euler Hermes is de oorzaak van de zwakke wereldhandel enerzijds de aanzienlijk tragere groei van de wereldeconomie van 2,5% in 2019 in vergelijking met +3,1% in het voorgaande jaar. Bovendien kan 2 procentpunten (pp) van de verliezen over twee jaar (2019 en 2020) rechtstreeks worden toegeschreven aan de grote onzekerheden en de hogere mondiale tarieven als gevolg van het handelsconflict.

“Protectionisme is de nieuwe norm”, zegt Van het Hof. “In 2019, met 1.291 nieuwe maatregelen wereldwijd, werden iets minder nieuwe handelsbelemmeringen ingevoerd dan in het voorgaande jaar. 2018 markeerde echter ook een negatief record met 1.382 nieuwe handelsbarrières. Dit jaar zijn er nog steeds bijna vier keer zoveel als tien jaar geleden: in 2009 waren er slechts 331 nieuwe maatregelen.“

De VS heeft zich als dubieuze recordhouder terug gekatapulteerd naar een douaneniveau vanaf de jaren zeventig met gemiddelde tarieven van ongeveer 8%. Ter vergelijking: eind 2017 was het nog gemiddeld 3%. Tussen 2017 en 2019 zijn er drie keer minder vrijhandelsovereenkomsten getekend dan in de afgelopen twee jaar – hoewel de Europese Unie (EU) onlangs tal van overeenkomsten heeft gesloten.